home
nieuws en agenda
repertoire
archief
contact
links
gastenboek
voor teksten
het joodse lied
webmaster



We zijn te horen geweest in verschillende synagogen, kerken en musea.
U bent van harte welkom om iets te proeven van de sfeer en de bijzondere muziek die we, als het aan ons ligt, zeker levend willen houden. Omdat we dat belangrijk vinden. Dit zijn een aantal van de nummers die we zingen en gezongen hebben:

voor teksten klik hier                                     REPERTOIRE HATIKWA
voor het joodse lied in vogelvlucht klik hier

hebreeuws/israëlisch

JEROESJALAJIEM SJEL ZAHAV
Jeruzalem van goud, Jeruschalajim schel zahav:
Dit is een liefdesverklaring aan Jeruzalem. De woorden zijn een gedicht op zichzelf en met de melodie wordt het een vurige verklaring van alles wat dierbaar is, met een verlangen naar deze stad op zijn heuvels.
Zo zeggen de joden ieder jaar met Pesach 'lesjana haba biroesjalajiem' , 'Volgend jaar in Jeruzalem'.
De lucht boven de heuvels is zo helder als wijn en de geur van sparren die wegdrijft op de wind met de stem van de klokken. Jeruzalem van goud en koper en voor al je liederen ben ik een instrument. We keerden terug naar de bronnen en de markt, ramshoorns roepen op de Tempelberg in de oude stad. De grotten in de rotsen hebben duizenden zonneschijnen gezien en weer opnieuw dalen we af naar de Dode Zee, niet ver van Jericho. Maar vandaag ben ik gekomen om te zingen voor jou en om je te loven. Ik was de jongste van je kinderen en de minst belangrijke van je zangers. Moge mijn lippen branden als na een kus van Seraph als ik jou vergeet mijn Jeruzalem.

Jeruzalem van goud
jeruzalem
Hoor en zie deze mooie opname van Ofra Haza, die het lied
'Jeroesjalajiem sjel zahav' zingt in een show, dit alles op Youtube.


ADAMA
Oftewel: aarde. Modern Hebreeuws (Ivrit). Lied waarin de band van de mens met de aarde wordt bezongen. Bekend geworden door de uitvoering van de Israëlische zangeres Ofra Haza zaliger nafedachtenis.
beluister een selectie fragmenten van haar songs
[ lees de fonetische tekst en de vertaling ]

GEWER HOLECH LE IBUD

URA YISSRAEL

EREW SHEL SHOSHANIM [ lees de tekst en vertaling ]
gecomponeerd in 1957, muziek Yosef Haddar en tekst van Moshe Dor. Thet lied circuleert ook in het Arabisch, dan is de titel “Yarus” (O Rose!), ook een Turkse en Armeense versie bestaat.

hebreeuws/synagogaal

AVINOE MALKENOE
Dit is een gebed voor bijzonder dagen van boetedoening en vasten. Op Rosj Hasjana (Nieuwjaar) en Jom Kippoer (Grote Verzoendag) wordt het ‘s-morgens en ‘s-middags gezongen Dit is een gebed waarin de verkeerdheden die men door het jaar gedaan heeft collectief bekent en vraagt men om vergiffenis.
Het koor zingt na een fragment van het voorstuk het laatste gedeelte: Onze vader, onze Koning, wees ons genadig en verhoor ons ofschoon wij geen goede daden hebben, behandel ons weldadig en liefderijk en redt ons.
[ tekst en melodie ]

DODI LI
Een paar korte krachtige zinnen, zinderend van poëzie, ontleend aan het Hooglied. Over de passie tussen minnaar en geliefde. Op een gepassioneerde, onstuimige melodie. [ lees de fonetische en Nederlandse tekst ]

JEDID NEFESH
Gedicht uit de 16e eeuw, uit het kabbalistische Tsefat, ElieserAzikri. Vaak gezongen aan het eind van de Shabbat. Vriend van mijn ziel, meedogende vader, breng uw dienaar dichter bij uw wil [ lees de fonetische en Nederlandse tekst ]

ADON OLAM
Meester van de wereld. Een heel oud gedicht, toegeschreven aan Rabbi Shlomo ibn Gabirol, dichter uit de 11 e eeuw. Het wordt veelal gezongen in het begin van de ochtendgebedsdienst. Voor de schepping bestond was Hij er al en ook als alles voorbij is zal Hij bestaan in alle glorie. In tijden van wanhoop is Hij nabij en ben ik niet bang. Vele melodieen zijn in omloop.
[ klik hier voor de Hebreeuwse en Engelse tekst ]

OSEH SHALOM
'Oseh Sjalom bimromav' vormt de slotregel van meerdere gebeden.
Het is het meest bekend als slot van het Kaddiesjgebed, dat in licht gewijzigde vorm ook het gebed is van de rouwenden. Het Kaddiesjgebed is een verheerlijking van Gods naam boven alles en juist deze woorden van het oeroude gebed blijken in tijden van diep verdriet een grote steun te zijn. Die vrede sticht in zijn hoge sferen, Hij moge ook vrede brengen voor ons en voor heel Israel, zegt nu amen.

HALLELUJA
De bekende eerste zin van psalm 113, die samen met een aantal volgende psalmen altijd wordt gezongen op de eerste van de nieuwe maand en op feestdagen. Die reeks wordt het Halleel, genoemd. Halleel betekent: prijst, en halleloeja: prijst De Eeuwige.
Halleloeja, halleloe avdee Adonaj, halleloe et sjem Adonaj, prijst De Eeuwige, dienaren van De Eeuwige, prijst Zijn naam.

ELI ELI
Een kort gedicht van Hanna Senesh, geinspireerd op haar ervaring van de overweldigende natuur aan het strand van Cesarea, begin 40-er jaren op muziek gezet door David Zehavi.[ lees de tekst ]

YA'ALÉ
Een gedeelte van een gebed uit de dienst op Joods Nieuwjaar. [ tekst ]

ONNO
Een gedeelte uit psalm 118, gezongen op sommige feestdagen, zoals Soekot
[ tekst ]

YIGDAL
Evenveel als 'Adon Olam' gezongen lied aan begin of eind eredienst op Shabbat. Het is gebaseerd op de 13 geloofsartikelen van Mozes Maimonides (en wij zingen als Hatikwa de eerste twee). Geschreven rond 1400 door Daniel ben Judah Dayyan en getoonzet op ontelbaar vele melodieèn. [ tekst ]

ladino

ABRE TU PUERTA CERRADA, Open je deur
Dit is een liefdeslied in het Ladino, de taal die de joden in Spanje en Portugal met elkaar spraken. Men noemt dit ook wel Sefardisch, afkomstig van de hebreeuwse naam voor Spanje 'Sefarad'.
Deze gemeenschappelijke taal gaf de oorspronkelijke Spaanse joden, de 'sefardiem', de mogelijkheid om waar ook ter wereld met andere sefardiem te communiceren.
Na de verdrijving van de Joden in 1492 gingen ze naar Portugal. Vervolgens zwermden zij uit over het Middellandse zeegebied, via Marokko over Noord Afrika en via Turkije naar Oost Europa. Via Frankrijk zo ook naar de Lage Landen.
In het lied staat de zanger onder het balkon van zijn aanbedene en vraagt haar om de balkondeur voor hem te openen. Ik brand van verlangen naar je en ik wil samen met je weggaan. Ik ben bereid om in vreugde voor je te sterven. Zodat je overtuigd wordt van mijn liefde voor jou. Jij de mooiste die er bestaat, een waar godsgeschenk, ik alleen verdien jou pure schoonheid. Als ik door de straten loop zul je verlicht worden door mijn schaduwen, zul je menig teken zien dat je aan mij herinnert.

EL REY NIMROD
El Rey Nimrod, Koning Nimrod, is een lied in het Ladino, de taal van de Joden uit het Middellandse Zeegebied, geënt op het Spaans. Het lied bezingt de legende van de wonderbaarlijke geboorte van Abraham in de tijd van koning Nimrod, die uit was op de dood van dit kind en alle vroedvrouwen gebood pasgeboren zonen te doden.
Let op de oriëntaalse zweem in de melodie.

LOS CAMINOS DE SIRKEDJI
Liefdeslied in het Ladino uit Sarajevo [ lees de tekst ]

MAJA MAJO,MAJO
ESTRICA SARFATI
COMPLAS DE PURIM

jiddisch

OY DORTN-Ach daarginds
Daarginds over het water over de brug daar is ze, verdreven ben ik in vreemde en verre landen. Hoe vaak hebben we niet bij elkaar gezeten en tranen vergoten voor dat we van onze liefde wisten. Ik denk steeds aan je. Je ogen zijn net zwarte kersen en je lippen van het mooiste roze papier. Mogen jouw vingers een pen en inkt zijn zodat je me vaak, heel vaak zult schrijven


DER MILNERS TRERN, de tranaen van de molenaar
Geschreven door de Russische tekstschrijver Mark Warsjawski 1840-1907.
Hij schreef dit lied met de bedoeling om de slechte situatie van de joden in de 19e eeuw weer te geven en eigenlijk het hopeloze van hun leven daar. Het gaat over de molenaar die jarenlang de molen heeft laten draaien, geluk heeft gehad en nu oud, grijs en moe is en niet meer weet wat te doen. Hij wordt gedwongen zijn dorp en zijn molen te verlaten en hij weet niet waar hij heen moet.
Wie zal er voor me zorgen en hoe zal ik mijn brood verdienen. Als ik weg ben zal de molen blijven draaien, de jaren zullen voorbij gaan en er zullen geen joden meer in het dorp zijn. Het gaat over wat was, wat is en wat er niet meer zal zijn

SCHTIL DIE NACHT IS OJSGESCHTERND
Stil, de nacht is vol sterren, partisanenlied van joods verzet uit de Tweede Wereldoorlog [ lees de tekst ]

MAJN RUHEPLATZ
Een van de liederen uit de tijd van de grote emigratie naar de USA omstreeks de eeuwwisseling 19e en 20ste eeuw, toen de arme Joodse immigranten voor een hongerloon in de industrie werkten: een liefdeslied bij de machines.
[ lees de tekst ]

DI GRINE KUZINE

MACH TSOE DI EIGELECH

DIREGELT

DONA

Voor de belangstellenden hieronder het Israëlische volkslied "Hatikwa", de hoop:

TRANSCRIPT:
Kol od baLewaw p’nimah,
nefesj jehoedi homijah
oel'fa’atee mizrach kadimah
ajin leTsion tsofijah
od lo awdah tikvateenoe
hatikwa bat-sj'not alpajim,
lihejot am chofsjie be’artseenoe
Erets Tsion wieroesjalajim.

NEDERLANDS:

Zolang diep in het hart
de Joodse ziel leeft
en gericht naar het Oosten
het oog verlangend naar Tsion kijkt
is onze hoop niet vervlogen,
de hoop tweeduizend jaar oud
een vrij volk te zijn in ons eigen land
het land van Tsion en Jeroesjalajim

DEUTSCHE LYRISCHE UEBERSETZUNG
Solange im Herzen darinnen
ein jüdisches Fühlen noch taut,
solang gen Südost zu den Zinnen
von Zion ein Auge noch schaut,
solang lebt die Hoffnung auf Erden,
die uns 2000 Jahre verband,
dass wir ein freies Volk werden
in Zions, Jerusalem's Land.


Als je met de muis over de Israelische vlag rechts gaat hoor je een mooie uitvoeringvan Hatikwa
(tenminste in Microsoft Explorer, in Netscape is het de vraag, wsch niet in Safari),

Nederlandse toelichting: De text en de muziek werden geschreven toen het Joodse volk in diepste vertwijfeling leefde, lang voor de stichting van de staat Israel en het uitroepen van dit lied tot volkslied.
Dit lied heeft een betekenis die ver boven het Jodendom uitgaat. In plaats van "Joods" of "volk" kan men deze woorden ook eenvoudigweg als "Mens" opvatten. Bedoeld is "Het principe van de hoop" (cf. Ernst Bloch).
"Nefesj" is de ziel, die op bevrijding hoopt, niet alleen de Joodse, de ziel van iedereen die zich in een toestand van verlatenheid, nood en vertwijfeling bevindt.
Tsion is in werkelijkheid maar een kleine heuvel in Jeruzalem. De symbolische kracht van Tsion belichaamt evenwel het verlangen naar vrede van de ziel, vrijheid, wijsheid en geborgenheid voor alle mensen, die zo'n verlangen hebben. Niet voor niets is Jeruzalem de "hoofdstad" van de drie monotheistische wereldreligies.
"(Zuid)oosten" is verder niet alleen de geografische positie van Jeruzalem vanuit deze streken gezien, maar ook de richting van waaruit de zon opgaat....

Michael Dym

Deutsch: Noch etwas zur der Nationalhymne Hatikwa:
Text und die Musik wurden geschrieben, während das jüdische Volk in tiefster Verzweiflung lebte, lange bevor der Staat Israel gegründet und diese zur Nationalhymne wurden.
Diese Hymne hat eine das Judentum weit übergreifende Bedeutung. Anstatt "jüdisch" oder "Volk" kann man das auch einfach als "Menschen" verstehen. Sie meint "Das Prinzip Hoffnung" (cf. Ernst Bloch). "Nefesch" ist die Seele, die auf Befreiung hofft, und diese aller Menschen, nicht nur der jüdischen, die sich in einer Situation von Verlassenheit, Not und Verzweiflung befinden.
Zion ist in Wirklichkeit nur ein kleiner Hügel in Jerusalem. Die Symbolkraft von "Zion" verkörpert jedoch die Sehnsucht nach Seelenfrieden, Freiheit, Weisheit und Geborgenheit für alle Menschen, die eben diese Sehnsucht haben. Nicht umsonst ist ausgerechnet Jerusalem die "Hauptstadt" der drei monotheistischen Weltreligionen.
"Südost" ist im Übrigen nicht nur die geografische Position Jerusalems von hier aus gesehen, sondern auch die Richtung, von wo aus die Sonne aufgeht....

Michael Dym